رونوشت

در کامنتی ذیل مطلب «ورود شیعه به معادلات خاورمیانه را جدی بگیریم» از ابوذر می‌خوانیم:

بسم الله . سلام . ولی نصر پسر سید حسین نصر مشاور ارشد حکومت پهلوی است و خودش هم مشاور وزارت دفاع آمریکا است. هموطن زیاد داریم . تا چه جورش باشه… ایشون اپوزیسیونی هستند که به لایه های اصلی قدرت در آمریکا متصل هستند.

واکنش منفی ابوذر به نوشته من در حالی انجام می‌شود که نوشته من در رابطه با تحقیقات پژوهشگری است که نتایج تحقیقاتش با عقاید سیاسی ابوذر اتفاقا مطابقت دارد. منتهی او به‌جای اشاره به نکته موجود در تحقیقات نصر اشاره به سابقه فعالیت نصر و پدرش می‌کند. شاید اگر اسم نصر و کتابش در این نوشته نیامده بود واکنش او کاملا متفاوت از واکنشی بود که از او دیدیم.

همیشه قدرت‌نظریه پردازی ولی نصر در حوزه مسائل خاورمیانه را ستوده‌ام

دوست دیگری از اینکه شیوه تحلیل سیاسی او را با تحلیل‌های سیاسی مهدی خلجی مقایسه کرده‌ام ناراحت شده و این قضیه را «توهین» به خود تلقی کرده‌است. این درحالی است که منظور من چیزی جز تعریف از نوشته او نبود. از نظر من مهدی خلجی یک تحلیل‌گر زبده مسائل سیاسی ایران است که احاطه قابل توجهی هم بر سیاست داخلی و خارجی ایران و هم بر دستگاه سیاسی آمریکا دارد. البته که این به معنی تایید برخی فعالیت‌های او نیست. از نظر او اما مهدی خلجی یک عنصر وابسته‌است که در موسسه‌ای که بر‌علیه منافع ملی کشورش حرکت می‌کند فعالیت‌ می‌کند.

مشکل اصلی اینجا به‌نظرم تمایز قائل نشدن بین «هویت تالیف» و «هویت مولف» است. کم و بیش همه ما با این مشکل روبرو هستیم. خیلی از ماها هستیم که وقتی یک روزنامه را باز می‌کنیم چشممان به‌سوی ستون‌هایی می‌رود که نویسندگان معروف‌تر و شناخته‌تر نوشته‌اند. توی کتابخانه‌ها این مسئله به‌مراتب بارزتر است. به‌شخصه بارها شده‌است که تنها به جستجوی نام یک نویسنده بسنده کرده و از بین کتاب‌های او یکی را برگزیده‌ام.

در حقیقت در چنین مواردی هویت یک اثر به هویت خالق‌اش «تقلیل» داده می‌شود. اینجاست که به‌سبک خلجی نوشتن می‌شود توهین و از ولی نصر نقل کردن می‌شود ناروا و نادرست. هردو دوست عزیز من دچار نوعی پیش داوری نسبت به «ولی نصر» یا «مهدی خلجی» هستند که به‌نحوی آن‌ها را از قائل شدن تمایز میان «هویت تالیف» و «هویت مولف» باز می‌دارد. بنابراین امکان ندارد که خلجی و نصر با سابقه‌شان حرفی بزنند که شاید درست باشد. آنها محکومند به اشتباه گفتن و خطا رفتن.

خلجی نمونه یک تحلیل‌گر زبده مسائل ایران است که فعالیتش در خارج از کشور نمونه بارز «فرار نخبگان» است

من به‌شخصه اما تلاشم را می‌کنم تا در این دام «پیش‌داوری تقلیل‌گرایانه» نیفتم. احساس می‌کنم دلیلی ندارد خود را محروم کنم از دسترسی به چیزی . گاهی اوقات فیلترهای مغز ما نمی‌گذارند برخی صداها را بشنویم. گرچه هیچ‌گاه اهمیت مواضع سیاسی نگارنده یک نوشته را در محتوای ارائه شده توسط او منکر نمی‌شوم، اما احساس می‌کنم دست‌کم لازم است یک‌بار هر نوشته را جوری بخوانیم که انگار نمی‌دانیم نویسنده‌اش کیست.

با کمال احترام نسبت به هر دو دوستم هنوز هم معتقدم  قدرت نظریه‌پردازی نصر ستودنی است و تحلیل دوستم به‌سبک تحلیل‌های مهدی خلجی جامع و عالی است

مرتبط:
خودمان را توقیف نکنیم

برچسبی به‌نام «تو به‌قصد معروفیت می‌نویسی»